Co to jest bioróżnorodność?

Różnorodność biologiczna to zróżnicowanie wszystkich żywych organizmów występujących na Ziemi w ekosystemach lądowych, morskich i słodkowodnych oraz w zespołach ekologicznych, których są częścią. Dotyczy ona różnorodności w obrębie gatunku, pomiędzy gatunkami oraz różnorodności ekosystemów.

Bioróżnorodność jest jednym z podstawowych elementów kapitału naturalnego podlegającego szczególnej ochronie w ramach prawodawstwa międzynarodowego oraz UE. Pozostaje ona we wzajemnej relacji z innymi elementami kapitału naturalnego jak: woda, ziemia, gleba, powietrze, zasoby naturalne.

Termin prawny „różnorodność biologiczna” („bioróżnorodność”) jest używany w aktach prawa międzynarodowego, prawodawstwie unijnym oraz krajowym.

Definicja terminu „różnorodność biologiczna” (bioróżnorodność) została ustalona w Konwencji o różnorodności biologicznej z 1992 roku oraz Unijnej strategii ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020 r. Termin ten znajduje się również w przepisach polskiego prawa (analogiczna definicja znajduje się w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, odwołanie do różnorodności biologicznej znajduje się również w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, gdzie różnorodność biologiczna została wskazana jako jeden z elementów przyrodniczych objętych terminem „środowisko”).

Bioróżnorodność jest jednym z podstawowych elementów kapitału naturalnego podlegającego szczególnej ochronie w ramach prawodawstwa międzynarodowego oraz UE. Pozostaje ona we wzajemnej relacji z innymi elementami kapitału naturalnego jak: woda, ziemia, gleba, powietrze, zasoby naturalne.[1]

W prawodawstwie unijnym coraz większą wagę przypisuje się właśnie wzajemnym oddziaływaniom negatywnych trendów i presji na elementy kapitału naturalnego. Takie ujęcie problematyki przyczyn utraty zasobów kapitału naturalnego, w tym bioróżnorodności doprowadziło do wspomnianej wyżej integracji kwestii dotyczących środowiska z politykami sektorowymi. To zmieniające się rozumienie wyzwań dotyczących środowiska odzwierciedlone jest w tworzeniu spójnych pakietów działań.

Ochrona kapitału naturalnego jest przedmiotem uregulowania w aktach prawa międzynarodowego, unijnego i krajowego różnego rzędu. Dokumenty te tworzą system celów i środków zaprojektowanych do ich osiągnięcia, które wzajemnie na siebie wpływają, wspierają się i nie mogą być interpretowane bez zrozumienia kontekstu, celu oraz miejsca w systemie prawa jakie zajmują. Poniżej przedstawiamy  schematyczne zestawienie systemu wspierającego ochronę bioróżnorodności w ramach UE.

[1] Zgodnie z 7. Programem Środowiskowym.